Loupe คืออะไร? เป็นผู้เชี่ยวชาญเพชรกันดีกว่า

Loupe เหมือนกับกล้องส่องพระหรือไม่? คำตอบคือเหมือนครับ แต่ดีกว่าตรงที่กล้องส่องพระส่วนใหญ่จะมีเลนส์แค่ชิ้นเดียวเราเรียกว่ากล้อง ขยายหรือ Magnifier แต่สำหรับการดูเพชรเราจะแนะนำ Loupe แบบ Triplet Lens ซึ่งจะมีเลนส์อยู่ 3 ชิ้นได้แก่

1. Bonded Aplantic Lens คือเลนส์ปรับความโค้งของผิววัตถุให้เรามองได้แบนราบเหมือนดูด้วยตาปกติไม่ โค้งตามเลนส์บริเวณขอบเลนส์ เหมือนแว่นขยายทั่วไป

2. Achromatic Color Corrected Lens คือเลนส์ปรับค่าความถูกต้องของสีวัตถุ หากไม่มีเลนส์นี้อยู่เราจะเห็นสีรุ้งบริเวณขอบเลนส์ เวลาดูเพชรหรือพลอยสีเหล่านี้อาจรบกวนสายตา

3. Magnification Lens คือเลนส์ขยาย โดยปกติเราตัดเกรดเพชรโดยใช้กำลังขยายเพียง 10 เท่า หากเราใช้เลนส์ที่มีกำลังขยายเกินกว่านี้เราอาจจะเห็นมากกว่า แต่แล็บอัญมณีหรือนักอัญมีณีจะบอกเกรดที่สามารถมองเห็นได้ ณ 10X เท่านั้น

ปัญหาส่วนใหญ่ที่พบในการซื้อ Loupe คือ

1. ซื้อไม่เป็น เห็นข้างๆ Loupe เขียนว่า Triplet แต่จริงๆ แล้วมีเลนส์อยู่ชิ้นเดียว (หลอก) ส่วนใหญ่จะเป็น Loupe ราคาถูกไม่กี่ร้อยบาท

2. ดูคุณภาพ Loupe ไม่เป็น ไม่รู้จะซื้ออย่างไร? ยี่ห้อไหน? จริงๆ แล้วสิ่งที่สำคัญที่สุดของ Loupe คือเลนส์ หากเลนส์มีคุณภาพสูงจะมีราคาแพงมาก เช่น Loupe จาก GIA ใช้ในการตัดเกรดจริงในแล็บราคาสูงกว่า 4,500 บาท (เป็น Loupe ที่ผมใช้อยู่เพียงอันเดียวมาหลายปีแล้ว)

ประการต่อมาคือสีของกรอบ เลนส์ซึ่งควรเป็นสีดำและด้าน สำหรับการดูเพชรเราจะไม่ใช้สีอื่นๆ ที่อาจสะท้อนเข้าไปในเพชรได้ เช่นสีเงิน สีทอง หรือสีต่างๆ ที่มีลักษณะมันเงา

สิ่งสุดท้ายการโครงสร้างของกรอบเลนส์ที่แน่นหนา เป็นวัสดุที่ไม่เกิดสนิม ไม่มีน็อต ซึ่งจะทำให้เราใช้ได้ทนนาน โดยปกติแล้ว Loupe ดีๆ 1 อันเราจะได้มันตลอดไปชั่วชีวิต

3. ปัญหาต่อมาหลังจากมี Loupe ดีๆ แล้วเรามักจะใช้ไม่เป็น จับไม่ถูก ผลที่ตามมาคือ เห็นตำหนิไม่ชัด การดู Loupe อย่างถูกต้องจะสามารถมองเห็นตำหนิระดับ VVS ได้ สถาบันอัญมณีบางแห่งเปิดบริการมากว่า 70 ปี ซึ่งตัดเกรดด้วย Loupe มาตลอดมานานกว่า 40 ปี ภายหลังมีกล้อง Microscope มาช่วยให้มองเห็นตำหนิได้เร็วขึ้น มีข้อสนับสนุนที่ชัดเจนว่าแม้จะนำเพชรนับหมื่นๆ เม็ดที่ตัดเกรดด้วย Loupe มาตัดเกรดด้วย Microscope ภายหลังก็ได้เกรดเดิมไม่เปลี่ยนแปลง

จวบจน ปัจจุบันแม้จะใช้ กล้อง Microscope ช่วยแต่นักอัญมณีผู้เชี่ยวชาญก็ยังยืนยันผลด้วย Loupe 10x อีกครั้งก่อนตัดสินใจออกเกรดความสะอาดของเพชรในใบรับรอง

ยัง ไม่สายเกินไปสำหรับการศึกษาวิธีการจับ Loupe ที่ถูกต้อง ง่ายๆ เพียงฝึกฝนตามคำแนะนำดังต่อไปนี้

1. เช็ดเพชรให้สะอาดก่อนดูทุกครั้ง ด้วยผ้าเช็ดเพชรคุณภาพดีที่สุดที่หาได้ ปกติเราผู้ชำนาญจะไม่ดูเพชรที่เช็ดไม่สะอาดเพราะเพชรแท้จะเปื้อนอะไรๆ ได้ง่ายมาก หากไม่เช็ดให้สะอาดแบบสุดๆ เราก็เห็นอะไรเต็มไปหมดปนกับตำหนิเพชร ก็จะทำให้ดูเพชรพลาดได้ง่ายๆ

2. จับ Tweezer ให้ถูกต้อง สำหรับคนที่ถนัดขวาให้ใช้มือด้านซ้ายจับเพชรดังรูป

3. ใช้มือด้านขวาจับ Loupe โดยใช้นิ้วสอดเข้าไปด้านที่ตรงข้ามกับเลนส์ดังรูป

3. เทคนิคการจับลูปพร้อมกับเพชร ต้องให้ Loupe อยู่ในแนวเดียวกับ Tweezer ดังรูป

4. ด้วยเทคนิคการจับเพชรแบบนี้สามารถนำไปประยุกต์ใช้กับการส่องตำหนิเพชรดิบ (ดังรูปด้านล่างซ้าย) พลอยต่างๆ หรือเพชรทุกรูปทรง(ดังรูปล่างขวา)